Stanovništvo Martinaca

Ovo je još tokom 18. veka bilo veliko selo. Broj "domova" je često preticao onaj u Mitrovici. Krajem veka (1791. god.) ovde je bilo 275 domova sa 2.512 duša (Popović, 1950) i tada je samo Laćarak bio veće naselje. Tokom 18. veka u Martincima je došlo do značajnih promena, koje je na osnovu raspoloživih podataka teško objasniti. Na primer, popis iz 1835. godine registruje 3.105, a onaj iz 1850. godine samo 303 stanovnika (Hegediš, 1991). Od druge polovine veka obavljaju se redovni popisi.

Tokom proteklih stotinak godina broj stanovnika je često oscilirao. Pored depopulacija u vreme svetskih ratova, bilo je još slučajeva smanjivanja broja stanovnika. Taj trend bezmalo traje tokom čitavog posleratnog perioda. Ovo je svojstveno većini vojvođanskih sela, pa i Martincima. Trend opadanja prekinut je samo u vreme doseljavanja agrarnog stanovništva iz Bosne. Između prvog i poslednjeg popisa, prikazanih na prethodnoj tabeli, broj stanovnika je neznatno uvećan, a kulminacija je bila 1931. godine.

Ovo je veliko i demografski dosta inertno selo. To se vidi i na prirodnom kretanju stanovništva. Natalitet je tokom poslednje tri decenije bio mali i sa trendom opadanja. Mortalitet je bio natprosečan i stalno je rastao, što je davalo mali prirodni priraštaj. Deceniji 1961-70. rođeno je 580 beba (13,8 %o), umrlo je 409 osoba (9,7%o), što je dalo priraštaj od 171 lica (4,0 %o). U narednoj deceniji rođeno je 508 beba (12,7 °/oo), umrlo je 485 lica (12,2 %o),a- priraštaj je bio samo 23 ili 0,6 %o. U deceniji 1981-90. stanje se još više pogoršalo. Tada je rođeno 401 dete (10,5 %o), umrlo je 552 lica (14,5 %o), a prirodni priraštaj postao je negativan -151 ili -4,0 %o. Martinci su tada bili jedno od deset naselja sa negativnim priraštajem.

I pored pozitivnog priraštja u prve dve decenije, broj stanovnika je konstantno je opadao. Prao su to inicirala iseljavanja, u poslednjoj deceniji pridružio im se i negativan prirodni priraštaj. Tokom prve decenije i pored pozitivnog priraštaja (171 lice) snažno iseljavanje dalo je negativan migracioni saldo od -564 lvda. U narednoj deceniji iseljavanja su smanjena i saldo je bio -51. I tako mali negativan saldo anulirao je priraštaj (23 lica) i izazvao malu depopulaciju.

U deceniji 1981-90. priraštaj je smanjio populaciju za 151 lice, a negativan migracioni saldo za 161 lice. Ovakva migraciona kretanja učinila su da ovde dominira autohtono stanovništvo. Godine 1961. doseljenici su činili samo 31,6 % populacije. Nakon deset godina taj udeo je porastao na 38,5 %, a do 1991. godine smanjen je na 35,0 %. Godine 1961. podjednak je bio broj doseljenika iz drugih rejonaj (581 lice ili 41,7 %) i iz drugih opština u Vojvodini (525 lica ili 37,7 %), dok je najmanje bilo lokalnih migranata (277 lica ili 19,9 %). Do 1991. godine stanje se donekle izmenilo. Taj popis registruje 672 ili 52,0 doseljenika iz drugih rejona, 379 ili 29,5 doseljenika iz drugih mesta u opštini i samo 173 ili 13,5 % iz drugih delova Vojvodine.

Polna struktura stanovništva 1991. godine bila je veoma ujednačena. Ovde je živelo 1.841 ili 50,3 % muškaraca i 1.822 ili 49,7 % žena. To je jedno od retkih sela sa ovog područJ*a u kome je muško stanovništvo bilo u većini. Među stanovništvom srednje starosti, kod mnogih generacija više je muškaraca što nije uobičajeno. Verovatno su to izazvale selektivne mpgracije, koje su iz sela odnosile više ženskog nego muškog stanovništva. Ovo je jedka od najstarijih populacija u opštini. Te godine srednja starost je bila 40,0 godina i starija je bila samo populacija Ležimira. To se vidi i po udelu karakterističnih starosno-polnih kontingenata. Mladog stanovništva je (23,1 %) manje od opštinskog proseka. Takođe je manji i udeo žena fertilne starosti (45,0 %) i radno sposobnrg stanovništva (65,0%). Za razliku od njih, udeo starog stanovništva (22,8 %) je daleko veći od proseka i Martinci su u grupi od tri sela koja po tome prednjače. Proces starenja je rano zahvatio ovu populaciju. ...

Struktura stanovništva prema aktivnosti ima sve karakteristike seoskih sredina. Mali je udeo aktivnih lica (1.447 ili 40,1 %), natprosečno je izdržavanih (1.760 ili 48,7 %), a malo je lica sa ličnim prihodina (405 ili 11,2 %). To potvrđuje i struktura prema delatnosti. Najveći deo aktivnog stanovništva koje obavlja zanimanje je uposlen u primarnjim delatnostima (957 lica ili 54,3 %), a manje je u sekundarnim (275 ili 21,9 %) i u tercijarnim delatnostima (298 ili 23,7 %). Deset godina ranije (1981. god) gotovo polovina radnika radila je u nekom drugom mestu.

Ovde su Srbi uvek bili većinskog stanovništvo. Godine 1991. oni su činili 94,4 % populacije. Sem njih su znatnije bile samo grupe onog stanovništva koje se izjašnjavalo za Jugoslovene (94 lica ili 2,6 %) i za Hrvate (47 lica ili 1,3%). Pre Prvog svetskog rata ovde su živele i manje grupe -Mađara i Nemaca.

Godine 1971. bilo je 464 nepismena stanovnika što je 13,3 % populacije stare 10 i više godina. To je bio udeo malo veći od opštinskog proseka. Školska sprema stanovništva takođe je bila nepovoljnija od proseka. Veći od opštinskog proseka bio je udeo ljudi bez školske spreme (28,1 %) i sa nepotpunom osnovnom školom (52,0%), a manji sa završenom nekom školom. Osnovnu školu završilo je 10,4%, srednju školu 8,6%, a višu školu ili fakultet samo 0,7 % stanovništva starog 10 i više godina. Dr 1991. godine došlo je do nekih izmena, ali opštinski prosek i dalje nije dostignut. Tada je bilo nepismeno 208 lica ili 6,8% populacije stare 15 i više godina. Bez školske spreme bilo je 306 lica ili 10,0%, sa nepotpunom osnovnom školom 1.226 ili 30,1%, sa završenom osnovnom školom 675 ili 22,1 %, sa završenom srednjom školom 706 ili 23,1 %, višom školom 78 ili 2,6% i sa fakultetom 46 ili 1,5%.

Godine 1991. stanovništvo je živelo u 1.190 domaćinstava, čija je prosečna veličina bila 3,1 član. Najviše je bilo dvočlanih (24,8 %) tročlanih (20,4 %) četvoročlanih (18,1) i jednočlanih domaćinstava* (17,9 %). Poljoprivredno gazdinstvo posedovalo je 855 ili 71,8 % domaćinstava. 

Zircon - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.